Od 19 listopada 2026 roku w krakowskiej Cricotece będzie można oglądać wystawę „Duchy i pejzaże” francuskiego reżysera, scenografa i artysty wizualnego Philippe’a Quesne’a. Ekspozycja zaprosi widzów do świata autonomicznych instalacji wizualno-dźwiękowych, w którym teatralne scenografie stają się osobnymi, melancholijnymi krajobrazami.
Philippe Quesne rozpoczyna pracę nad spektaklami od budowania przestrzeni scenicznej. Podobną metodę wykorzystuje przy tworzeniu wystawy w Cricotece. Powstaje w ten sposób immersyjny świat rządzący się własnymi prawami, z charakterystyczną przyrodą i mikroklimatem. W scenicznych pejzażach artysty pojawiają się między innymi meteory, sztuczny śnieg, wentylatory, wypchane zwierzęta i przedmioty codziennego użytku.
Widz nie musi tu podążać za tradycyjną teatralną akcją. Zamiast tego może zatrzymać się przy obrazach, obserwować je i kontemplować ich nastrój. Instalacje prezentowane w Cricotece funkcjonują niezależnie od spektakli, z których się wywodzą. Pozwalają przyjrzeć się estetyce Quesne’a i jego sposobowi myślenia o teatrze.
Teatr, w którym przedmioty stają się aktorami
Jednym z ważnych punktów odniesienia dla twórczości Philippe’a Quesne’a jest Tadeusz Kantor. Francuski artysta miał okazję poznać jego teatr jeszcze jako nastolatek. W jego własnych realizacjach przedmioty nie są jedynie dekoracją czy rekwizytami. Drabiny, stare peruki, samochody, instrumenty muzyczne czy pontony zyskują autonomię i stają się równorzędnymi uczestnikami scenicznego świata.
To właśnie zainteresowanie materialnością teatru i podmiotowością przedmiotów tworzy szczególną więź między twórczością Quesne’a a dorobkiem Kantora. Wystawa jest częścią programu „Gra z Kantorem: Francja”, który przygląda się temu, jak sztuka krakowskiego artysty inspiruje współczesnych twórców francuskiej sceny.
Pejzaż jako schronienie
Tytułowe duchy i pejzaże odnoszą się do obrazów świata po jakimś zdarzeniu: awarii, wypadku czy katastrofie. Krajobraz staje się w nich schronieniem i przestrzenią wspólnego trwania. Wystawione scenografie sprawiają wrażenie opuszczonych, ale nie całkiem pozbawionych życia. Zachowują ślady obecności tych, którzy wcześniej je zamieszkiwali. Duchy ujawniają się poprzez ruch, światło i dźwięk.
Hasło wystawy brzmi „NO NATURE, NO FUTURE”. Ekspozycja ma być także formą pasywnego oporu wobec lęku przed końcem świata. Zamiast katastroficznych wizji proponuje obrazy wspólnoty, która próbuje odnaleźć swoje miejsce w zmienionym otoczeniu.
Projekcje spektakli Philippe’a Quesne’a
Oprócz instalacji wizualno-dźwiękowych na wystawie zaprezentowane zostaną projekcje trzech spektakli artysty. „La Mélancolie des dragons” opowiada o grupie hardrockowców, którzy w ośnieżonym lesie próbują uruchomić zepsutego citroëna i projektują melancholijny park rozrywki dla starszej pani. „Jardin des délices” to retrofuturystyczna odyseja inspirowana malarstwem Hieronima Boscha, łącząca ekologiczną science fiction z konwencją westernu. Z kolei „La Nuit des taupes / Welcome to Caveland” przenosi widzów do podziemnego świata gigantycznych kretów budujących własną mikrowspólnotę.
Philippe Quesne jest jedną z rozpoznawalnych postaci współczesnego teatru europejskiego. W 2003 roku założył zespół Vivarium Studio, z którym tworzy spektakle traktujące scenę jak odrębny ekosystem. Jego prace były prezentowane między innymi w Centre Pompidou i podczas Biennale w Lyonie. Artysta kierował również Théâtre Nanterre-Amandiers oraz paryskim La Ménagerie de Verre.
Wystawa „Duchy i pejzaże” zostanie otwarta w Cricotece 18 listopada 2026 roku o godz. 18.00. Ekspozycję będzie można zwiedzać od 19 listopada 2026 roku do 28 lutego 2027 roku. Jej współorganizatorem jest Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Wydarzenie zapowiada także premierę spektaklu Philippe’a Quesne’a w krakowskim teatrze.
Źródło informacji i grafiki: https://cricoteka.pl/pl/duchy-i-pejzaze-wystawa-philippea-quesnea-od-18-listopada-2026/